Departament
Reform
Ustrojowych
Państwa
 |
- WOJEWÓDZTWO
-
Nowe województwo (region) ma być przeciwieństwem obecnego. Dziś zasadniczym zadaniem województwa jest zaspokajanie ponadgminnych potrzeb zbiorowych, m.in. wykonywanie usług publicznych. Tym zajmą się powiaty. Samorząd wojewódzki służyć będzie przede wszystkim polityce regionalnej. Doświadczenie pokazuje, że istnieją takie dziedziny życia, którymi nie da się dobrze zarządzać ani z centrum, ani z poziomu lokalnego, nawet powiatowego.
Chodzi tu m.in. o:
- równomierny rozwój gospodarczy;
- właściwe wykorzystanie innowacyjności rynków regionalnych;
- racjonalną politykę edukacyjną do szczebla uniwersyteckiego włącznie;
- sprostanie konkurencji regionów zagranicznych w dziedzinie przyciągania inwestycji, zwłaszcza w perspektywie przystąpienia do Unii Europejskiej.
Dlatego właśnie najważniejszy jest czynnik efektywności - nowe województwa muszą przejąć zadanie prowadzenia polityki regionalnej, którego centrum nie jest w stanie skutecznie wykonywać. Chodzi o sprawne i jak najlepsze wykorzystanie potencjału całego kraju. Nowe województwa muszą:
- być możliwie duże (minimum kilka milionów mieszkańców);
- posiadać duży potencjał gospodarczy i organizacyjny;
- posiadać potencjał naukowy, zwłaszcza w dziedzinie innowacyjności (szkoły wyższe, instytuty naukowo-badawcze);
- posiadać potencjał kulturotwórczy.
Tylko dziesięć ośrodków miejskich spełnia dziś funkcje centrów regionalnych i to wokół nich powinny być tworzone nowe województwa. Istnieje też grupa kilku (2-7) miast aspirujących do funkcji centrów regionalnych, należy jednak pamiętać, że przy tworzeniu regionów muszą być spełnione różne kryteria, a interes kraju nie może ustąpić ambicjom lokalnych elit.
Propozycja 12 województw niesie za sobą najmniej konfliktów lokalnych, ponieważ część spośród ujawnionych konfliktów daje się wyeliminować w drodze drobnych korekt granic województw. Ewentualna akceptacja propozycji podziału sprzed 1975 roku (17 województw), choć wychodzi naprzeciw dążeniom elit w niektórych dużych miastach, po pierwsze będzie rodzić liczne nowe konflikty graniczne na poziomie powiatowym, po wtóre - zamyka drogę do głębszych reform, zwłaszcza do przekazania samorządowi wojewódzkiemu istotniejszych uprawnień do prowadzenia polityki rozwoju regionalnego i środków
w tym zakresie.
U podstaw koncepcji województwa leży zasada unitarnego (spójnego) charakteru państwa. Polska jest krajem jednolitym, w którym ani względy historyczne, ani etniczne, ani kulturowe, ani geograficzne nie uzasadniają wprowadzenia ustroju różnicującego poszczególne części terytorium państwa.
O rozwój województwa zadba marszałek stojący na czele sejmiku wojewódzkiego, wybieranego w wyborach samorządowych. Przedstawicielem władzy państwowej w województwie pozostanie wojewoda, który będzie stał na straży interesu ogólnonarodowego.
|
| |